X
تبلیغات
مرگ خاموش
جراحی لاپاراسکوپی چیست؟

حتما شما هم مطالبی درباره لاپاراسکوپی شنیده‌اید، اما شاید به درستی ندانید معنای این کلمه چیست، چه مزایایی دارد و چه عوارضی ممکن است برای فرد ایجاد کند.

 

در حقیقت امروزه افراد مختلف از این شیوه برای درمان و تشخیص بیماری‌های مختلف استفاده می‌کنند و در حال حاضر بسیاری از بیماری‌ها و مشکلات زنان را نیز می‌توان به کمک روش لاپاراسکوپی تشخیص داد و درمان کرد.



این نوع جراحی، یک روش درون‌بین است که طی آن، بدون باز کردن شکم، حفره داخل شکم و لگن کاملا روشن و نمایان می‌شود. در این روش به کمک تلسکوپی که همه چیز را بزرگنمایی می‌کند، جراح دید بهتری خواهد داشت و از این طریق می‌توان بیماری‌های مختلفی را تشخیص داد و آنها را درمان کرد اين عمل معمولا در بيمارستان و با بيهوشي عمومي صورت مي‌گيرد و با استفاده از 3‌سوراخ 10 ـ 5 ميلي‌متري جراحي انجام مي‌شود كه معمولا يكي از اين سوراخ‌ها در ناف ايجاد مي‌شود. سپس دستگاهي به نام آندوسكوپ را كه در نوكش دوربين بسيار حساسي تعبيه شده، درون شكم مي‌فرستند و پس از آن، گاز CO2 را وارد شكم بيمار مي‌كنند تا باز شود و از 2 سوراخ ديگر، ابزارهاي جراحي وارد مي‌شود. مثل ابزاري كه همانند چرخ گوشت عمل مي‌كند و براي خارج‌كردن رحم مورد استفاده قرار مي‌گيرد. ليزر هم يكي از ابزارهاي جراحي است كه شبيه چاقو عمل مي‌كند و در بيماري‌هايي مثل آندومتريوز براي ايجاد برش مورد استفاده قرار مي‌گيرد.با توجه به نوع عمل، دوربين‌هايي با اندازه‌هاي مختلف وجود دارد. تصاوير لاپاراسكوپ در مانيتور به جراح براي مشاهده آناتومي داخلي و هدايت عمل جراحي كمك مي‌كند. در لاپاراسكوپي تشخيصي، جراح قادر خواهد بود كه نشانه‌هاي يك بيماري را سريعا ببيند و سپس يا آن بيماري را با جراحي تحت درمان قرار دهد يا اقدام به درمان طبي مناسب كند. هنگام انجام اين عمل تشخيصي مي‌توان از بافت‌هاي موجود در نواحي مشكوك نمونه‌برداري كرد.

اعمال جراحی لاپاروسكوپی كه توسط تيم جراحی بصورت لاپاروسكوپی انجام می‌شود شامل :

Adjustable Gastric banding          (باندينگ معده)

Gastiricbypass                             بای پس معده (برای چاقی كشنده)

Sleeve Gastrectomy                       برداشتن قسمت ذخيره‌ای معده

Oesophagectony   ازوفاژكتومی (در بيماران دچار سوختگی‌های مری و سرطان های ابتدایی مری)

Gastrectomy        گاستركتومی (عمل جراحی معده در بيماری‌های خوش خيم و بدخيم معده)

NissenFundoplication   فوندوپليكاسيون (در بيماران مبتلا به ريفلاكس معده به مری)

Colectomy   برداشتن قسمتی از رودة بزرگ (در بيماران مبتلا به كانسر يا سرطان روده ، ديورتيكوبوزيز)

Cholecystectomy كله سيستكتومی (برداشتن كيسه صفرا به دليل التهاب ناشی از سنگ يا پوليپ كيسه صفرا)

Splemectomy برداشتن طحال در بيماريهاي خوني

Hernia repair   ترميم فتق كشاله ران فتق‌هاي ناشي از برش هاي اعمال جراحي قبلي فتق ناف

Adrenalectomy برداشتن غدة فوق كليه (در بيماري‌هاي خوش خيم و بدخيم اين غده)

Diagnostic laparoscopy  لاپاروسكوپي تشخيصي در موارديكه نياز به بيوپسي از غدد لنفاوي ، بررسي علت آسيت و دردهاي ناشناخته شكمي وجود دارد.

Appendectomy   برداشتن آپانديس بعلت التهاب يا توده‌هاي آن

Esophagomyotmy دربيماري آشالازي مري و اختلالات حرکتی مری

اعمال جراحي كبدي  ( كيست هيداتيد كبد ،  آبسه‌هاي كبدي )

اعمال جراحي قفسه سينه   ( توراكوسكوپي تشخيصي سمپاتكتومي توراسیک دربیماران مبتلا به تعریق شدید و اختلالات عروقی)

 

در چه مواردی نمیتوان لاپاروسکوپی انجام داد؟

امروزه جراحی لاپاروسکوپی محدودیت های کمی دارد که مهمترین انها عبارتند از:

1 - -نارسایی شدید قلبی و یا ریوی

۲-  اختلال انعقادی درمان نشده

 

مزایا و معایب لاپاراسکوپی

مهم‌ترین سوالی که در این زمینه برای بیماران مطرح می‌شود، مزایا و معایب استفاده از این روش است. البته نباید انتظار داشته باشیم لاپاراسکوپی بدون عارضه باشد و هیچ مشکلی برای فرد ایجاد نکند، ولی در مقایسه با اعمال جراحی باز عوارض بسیار کمتری ایجاد خواهد کرد.

به عنوان مثال چسبندگی یکی از مشکلاتی است که پس از عمل جراحی باز ممکن است برای فرد ایجاد شود، اما در لاپاراسکوپی چون شکم باز نمی‌شود، در معرض هوای محیط قرار نمی‌گیرد و بافت بدن با لوازمی که هنگام عمل استفاده می‌شود تماس ندارد، چسبندگی خیلی کمتری ایجاد می‌کند.

یکی از فواید لاپاراسکوپی کوچک بودن اسکار عمل (جای زخم) است، به عنوان مثال اگر عمل جراحی بستن لوله‌های رحم به روش جراحی باز انجام شود، باید برش جراحی حداقل به اندازه هفت تا هشت سانتی‌متر ایجاد شود، اما در این روش با دو سوراخ نیم سانتی‌متری تا حداکثر یک سانتیمتری می‌توان عمل را انجام داد. با توجه به این که در روش لاپاراسکوپی اسکار عمل کوچک‌تر از جراحی باز است، انتظار می‌رود عوارض و مشکلات پس از عمل نیز کمتر باشد.

این مسئله هم از نظر زیبایی به نفع بیمار است و هم به او کمک می‌کند پس از جراحی خیلی سریع‌تر به زندگی روزمره برگردد و کارهای عادی را از سر بگیرد.

احتمال عفونت نیز در این روش بسیار کمتر است. همچنین در روش جراحی باز، داخل شکم به خوبی روش لاپاراسکوپی روشن نمی‌شود و چون اعضای بدن روی هم قرار گرفته‌اند، ممکن است خیلی از بافت‌ها بخوبی دیده نشود، اما این مشکلات در لاپاراسکوپی وجود ندارد.

البته باید گفت دمیدن گاز داخل شکم که در روش لاپاراسکوپی انجام می‌شود، برای برخی افراد خطرناک است، بنابراین افرادی که زمینه بیماری‌های قلبی یا تنفسی دارند، نباید از این روش استفاده کنند.

با توجه به این که این روش ممکن است برای برخی افراد و به خصوص مبتلایان به بیماری‌های خاص، دردسرساز شود، باید نسبت به این مورد نیز دقت داشته باشید.

افرادی که به بیماری‌های قلبی یا بیماری‌های انسدادی ریه مبتلا هستند، نباید از این روش استفاده کنند. بنابراین لاپاراسکوپی برای افرادی که مشکل خاصی ندارند، سالم و در سنین مناسب هستند، هیچ گونه مشکلی ایجاد نمی‌کند.

انجام عمل جراحی به روش لاپاراسکوپی در سنین بالای 60 سال چندان مناسب نیست. البته افرادی که تصمیم می‌گیرند از این روش استفاده کنند، باید به یک پزشک متخصصی مراجعه کنند که در این زمینه تبحر و مهارت دارد.

پزشکی که عمل لاپاراسکوپی را انجام می‌دهد، حتما باید دوره‌های خاصی را گذرانده و در این زمینه مهارت کافی داشته باشد، چون این عمل بر خلاف این‌که برای بیمار راحت و به نفع اوست، برای پزشک جراح کاری نسبتا دشوار است.

عوارض خارج شکمی:

عفونت زخم: در هر عمل جراحی بعلت شکسته شدن سد دفاعی پوست، احتمال تهاجم باکتری ها و ایجاد عفونت وجود دارد. در وضعیت های اورژانسی، چاقی، سن بالا، ضعف سیستم ایمنی، دیابت، عمل های طولانی و کیسه صفرای عفونی و گانگرنه(گندیده) شانس آن زیاد می شود.

عوارض قلبی عروقی: در بیماران مسن و با سابقه بیماری های قلبی، فشارخون، چاقی و دیابت و در جراحی های اورژانسی و طولانی، شانس سکته قلبی و آریتمی قلبی قابل توجه است.

عوارض ریوی: بصورت پنومونی و آتلکتازی (روی هم خوابیدن حبابچه های ریوی)در تمام اعمال جراحی که درشکم انجام می شود ممکن است بروز نماید و تحرک بیمار و تنفس عمیق و سرفه در روزهای بعد از عمل از آن جلو گیری می کند.

عفونت ادراری: این عارضه یکی از عوارض شایع اعمال جراحی است که در بیمارانی که سونداژ ادراری انجام می شود بیشتر دیده می شود.

عوارض داخل شکمی:

خونریزی: تقریبا در تمام اعمال جراحی ممکن است پیش آید که برحسب شدت و زمان بروز آن(حین یا بعد از عمل) و اینکه درن موجود باشد یا نه، درمان و سرنوشت آن متفاوت است و بندرت می تواند یه مرگ منجر شود .

نشت صفرا: ممکن است بعد از عمل جراحی، از مجاری ریزی بنام لوشکا در بستر کیسه صفرا (معمولا حین عمل قابل دیدن نیستند) مقداری صفرا نشت کند که اگر مقدار آن کم باشد یا با درن تخلیه شود مشکلی ایجاد نمی کند. نشت مقدار زیاد صفرا می تواند نشانه نشت از مجرای کیسه صفرا یا آسیب به مجاری صفراوی بزرگ(مجرای مشترک یا مجرای کبدی) باشد که نیاز به بررسی و درمان قاطع دارد و ماندن مقدار زیاد صفرا درشکم می تواند منجر به پربتونیت یا آبسه داخل شکمی شود.

عوارض عفونی: شامل آبسه و پریتونیت بعد از عمل می شود. به دنبال تجمع مقداری صفرا یا خون و خونابه و آلوده شدن آن به باکتریها ایجاد می شود. در بیماران با التهاب شدید کیسه صفرا و بیماران مستعد به عفونت مثل دیابتی ها بیشتر دیده می شود و با تب، ضعف عمومی و بی حالی خود را نشان می دهد و به درمان قاطع نیاز دارد و درمان آن ممکن است با درمان طبی یا تخلیه با سونوگرافی یا جراحی مجدد باشد.

سنگ باقیمانده: ممکن است حین یا قبل عمل جراحی کله سیستکتومی، سنگ صفرا داخل مجرای صفرا رفته باشد و بعد از عمل خود را با درد شدید و یرقان و گاهی تب و لرز نشان دهد که با انجام بررسی های آزمایشگاهی و سونوگرافی قابل تشخیص است و درمان ارجح آن ercp و پاپیلوتومی است که می تواند بعنوان تشخیص هم استفاده شود و گاهی برای درمان آن نیز جراحی مجدد نیاز می شود.

نويسنده : دكتر پروين شاپوري فلوشيب لاپاراسكوپي و جراحي چاقي

17:20  شنبه بیست و سوم دی 1391  به قلم : شهریاران شاهد